Człowiek i społeczeństwo

Kolejne niezwykłe zlecenie – przypadek szczególny. Różne wcześniejsze kontakty w tym również Wydziału Form Przemysłowych z dyrekcją Zakładów Metali Lekkich w Kętach zaowocowały zleceniem na scenariusz i realizację wystawy problemowej, która w wyniku długich dyskusji miała swą problematyką dotyczyć człowieka i jego uwarunkowań społecznych.
Właściwie całe przedsięwzięcie było zasługą wyjątkowego człowieka, jak na ówczesne czasy, niewątpliwego idealisty, dyrektora Zakładów Zbigniewa Bieli.
Dyrektor Biela marzył by wystawa ilustrowała wieloaspektowość stosunków międzyludzkich, z podkreśleniem aspektów etycznych. Obrazowała strukturę społeczeństwa oraz korelacje społeczeństwo-jednostka i jednostka-społeczeństwo. Zagadnienia te pozornie wszystkim dobrze znane, jednak jakże często obce. Stąd hasło całej ekspozycji Poznaj samego siebie.
Scenariusz całej wystawy powstał we współpracy z kolegami z czasów studenckich psychologiem i socjologiem i układał się w pewnych zakresach tematycznych. Przykładowo: człowieka z całym jego potencjałem intelektualnym, człowiek w ujęciu biologicznym, emocjonalnym, jako skomplikowany mechanizm kierowany rozumem, w ujęciu psychologicznym, jako istotę myślącą, odczuwającą i reagującą. Człowiek - jednostka społeczeństwa, tłum czy naród. Znaczna część wystawy to eksponowanie stosunków międzyludzkich w sensie zarówno pozytywnym jak i negatywnym. Celem ekspozycji nie było dawanie określonych wzorców ani odpowiedzi. Całość miała pobudzać oglądającego do refleksji i dopowiedzenia sobie co należy uznać za dobre, a co za złe. Pomysł, jakkolwiek może wydawać się naiwny, skłaniał do odpowiedzi na pytanie Co Ty na to. Miłość i różne jej aspekty – miłość dwojga ludzi, miłość macie- rzyńska, miłość do ludzi, problem wychowania dziecka, przyjaźń między ludźmi i niektóre jej aspekty – przyjaźń czysta, bezinteresowna, przyjaźń mylnie pojmowana, fałszywa oraz niektóre jej efekty - człowiek człowiekowi wilkiem, problem niewdzięczności i obłudy, stosunek człowieka do cudzego nieszczęścia – pomoc, współczucie, obojętność i radość, stosunek do człowieka, który został wyróżniony, metody robienia kariery i wreszcie stosunek człowieka do przyrody
A jaki Ty jesteś? – to pytanie na przedostatniej planszy, a ostatnia była lustrem. Podkreślało ono wagę problemów poruszanych w wystawie. Było to zarazem bezpośrednie zwrócenie się do oglądającego. Poprzez unaocznienie niektórych sytuacji życiowych zamierzaliśmy zmusić do refleksji osoby oglądające tę wystawę. Zadanie okazało się być niezwykle trudne. Poruszane zagadnienia są tylko pozornie proste. Co dopiero gdy weźmie się pod uwagę odbiorcę, tak zwanego zwykłego robotnika. Żadne wyrafinowane, finezyjne metafory nie gwarantowały realnego dotarcia do adresata. Bezpośrednie kontakty w kolejnych latach i rozmowy z dyrekcją pozwoliło nam nabrać przekonania, że koncepcja zleceniodawcy i nasza realizacja spotkały się z autentycznym zainteresowaniem pracowników ZML.
Żałuje bardzo, że dokumentacja wystawy wykonana na filmach ORWO nie wytrzymała upływu czasu. Zresztą nie tylko w tym jednym przypadku.
Projekt zrealizował zespół: Maria Banaś-Majkowska, Janusz Bożek, Zbigniew Majkowski, Marek Nałęcz-Nieniewski, Jan Nuckowski.